Overprikkeling is niet hetzelfde als hoogsensitiviteit
“Wat doe jij?”
“Ik ben HSP coach en deskundige op het gebied van hoogsensitiviteit.”
“Aha, interessant. Maar uiteindelijk wordt toch bijna iedereen in deze wereld wel eens overprikkeld of hoogsensitief, toch?’’
‘‘Ik coach en begeleid geen overprikkelde mensen, ik coach en begeleid hoogsensitieve mensen die overprikkeld kunnen zijn. En onderprikkeld zijn kan trouwens net zo goed.’’
Hoogsensitiviteit en overprikkeling worden vaak met elkaar verward of in één adem genoemd. Toch zijn het totaal verschillende dingen.
Overprikkeling versus hoogsensitiviteit
Hoogsensitieve mensen (HSP) en overprikkelde mensen kunnen eenmaal overprikkeld inderdaad soortgelijk gedrag laten zien, maar overprikkeling is niet wat hoogsensitiviteit zelf is. We noemen overprikkeling eerder een gevolg of uitdaging.
De oorzaak of de bron is namelijk anders en vergt dan ook een totaal andere aanpak als coach. Het is van belang om goed onderscheid te kunnen maken en te begrijpen wat er speelt, en vooral: waarom. Als hoogsensitief mens ben je gevoeliger voor prikkels en kun je sneller overprikkeld raken, maar wat houdt dit dan precies in?
Bovendien kan iedereen inderdaad overprikkeld raken, maar hoogsensitief kun je niet worden. Hoogsensitiviteit is een persoonlijkheidseigenschap waarmee je wordt geboren.
Overprikkeling kan bij iedereen ontstaan, ongeacht HSP-status
Bij hoogsensitiviteit gaat het om een aangeboren eigenschap die zich kenmerkt door een diepgaande breinwerking en een gevoeligheid voor prikkels
“Hoogsensitiviteit is een rijke eigenschap en veel meer dan emotioneel of overprikkeld kunnen zijn.”
Onderprikkeling en hoogsensitiviteit: vaak gemist of verkeerd geïnterpreteerd
Het is bijvoorbeeld onzin dat je als HSP altijd maar overprikkeld bent en niet tegen prikkels kunt.
Zo is onderprikkeling vaak onderbelicht en kan met name voorkomen bij extraverte, hoogintelligente en sensatiezoekende HSP’s.
‘Sensatiezoekers’, ook wel HSS (High Sensation Seeker), in de literatuur genoemd, kenmerken zich door de hunkering naar veel afwisseling, dynamiek en de kick van ervaren.
Onderprikkeling kan net zoveel stress geven als overprikkeling en de klachten kunnen overlappen. Denk aan onrust, hyperactiviteit, moeite met slapen, somberheid, moeite met concentreren, enz.
Doordat de klachten op elkaar lijken, komt het helaas voor dat mensen worden bestempeld met ‘burn-out of overbelasting’ en het advies wordt gegeven om meer rust te nemen en te zorgen voor structuur. Dit terwijl het tegenovergestelde, namelijk een bore-out, aan de hand kan zijn en de adviezen om nog meer rust te nemen juist averechts kunnen werken.
Er is dan wel een overlap of gelijkenis aan klachten, maar er is een totaal andere aanpak van die klachten nodig.
In dit artikel lees je 20 misvattingen en vooroordelen over hoogsensitiviteit op een rij. Hoogsensitiviteit is rijk en komt in allerlei combinaties
Hoogsensitiviteit is uiteindelijk maar één eigenschap van je en komt in allerlei combinaties. Denk alleen al eens aan allerlei andere eigenschappen die je ook kunt hebben, zoals: introversie, extraversie, een sterke wil, hoogbegaafdheid, hoogintelligentie, avonturisme, enz.
Tegelijkertijd noem ik hoogsensitiviteit rijk omdat de diepgaande breinwerking en het snel kunnen oppikken van subtiele signalen en details, zorgt voor uiteenlopende gedragskenmerken. Zo voelt een hoogsensitief persoon vaak veel, intens en van alles tegelijk.
Bovendien is iedereen anders en heeft iemands levenservaring en omgeving veel invloed in hoeverre hoogsensitiviteit als last of als positieve eigenschap wordt ervaren.
Voor iedereen werkt daarom ook weer iets anders, en alles ligt vaak veel genuanceerder – één van de redenen waarom ik HSP coaching op maat bied.
HSP coaching
Om hoogsensitieve mensen effectief te coachen, is diepgaande kennis over hoogsensitiviteit en aanverwante onderwerpen essentieel.
Daarnaast is het van belang verder te kijken dan gedrag, zodat je bij de bron van de klacht of het probleem komt.
Om echt in de leefwereld van een hoogsensitief persoon te kunnen stappen, te begrijpen waarom dingen gebeuren en daarbij de juiste aanpak te hanteren, is het bovendien een grote meerwaarde om als coach ook ervaringsdeskundig te zijn.
Conclusie
Hoogsensitiviteit is veel meer dan alleen overprikkeld kunnen zijn en emotioneel reageren
Hoogsensitiviteit betekent dat je prikkels dieper voelt en verwerkt dan de meeste mensen - een eigenschap die je scherp, empathisch en bewust maakt.
Hoogsensitief kun je niet worden
Hoogsensitief zijn heeft voor-en nadelen
Als hoogsensitief persoon kun je ook onderprikkeld raken
HSP coaching is meer dan begeleiding bij overprikkeling en vraagt diepgaande kennis over hoogsensitiviteit
In mijn volgende artikelen ga ik diep in op wat overprikkeling en onderprikkeling is.
Ik ben er voor je, ik luister
HSP coach Kitty
*Met hoogsensitiviteit, hooggevoeligheid en HSP bedoelen we in Nederland hetzelfde. HSP staat voor hoogsensitief persoon.
