8 tips voor een fijne en ontspannen vakantie als HSP
HSP en vakantie. Veel mensen kijken enorm uit naar een vakantie. HSP’s kunnen dat natuurlijk net zo goed. Tegelijkertijd kan een vakantie al snel veel of overprikkelend zijn: de reis, de warmte, een nieuwe omgeving met allerlei indrukken, drukke steden, een ander bed, ander eten, nieuwe mensen, verwachtingen…
Dat heeft niets te maken met dat je als HSP weinig zou kunnen hebben. Hoe zit dat dan wel? En hoe ga je daar als HSP mee om?
8 tips voor een fijne en ontspannen vakantie als HSP
1. Bouw af richting je vakantie
Bouw af en werk toe naar je vakantie. Denk niet: ‘Nog even hard werken en dan eindelijk rust.’ Deze vakantie-tip zou ik eigenlijk iedereen geven, maar een HSP des te meer.
Als HSP kun je gevoeliger zijn voor stress. Daarnaast kunnen HSP sterk zijn in alles geven, in doorgaan tot het écht niet meer gaat en kunnen zij de de neiging hebben om alles tot in de diepste details perfect op orde te (willen!) hebben. Juist daardoor kan het lastig zijn om op tijd een stap terug te doen.
Door al die druktes bouw je stress en stresshormonen op. Je lichaam krijgt dan weinig tot geen ruimte voor herstel terwijl je misschien al overbelast bent en klachten hebt. Die klachten merk je alleen niet door stresshormonen als adrenaline.
Zodra je op vakantie gaat en de druk wegvalt, ontstaat die ruimte ineens wel. Voor je lichaam kan dat een te grote overgang zijn, waardoor je juist klachten kunt gaan ervaren zoals vermoeidheid, verkoudheid of ziek worden. Dit wordt ook wel vrijetijdsziekte genoemd.
Ook in je dagelijks leven is mijn algemene HSP tip om voldoende rustmomenten of mini-pauzes in te bouwen. Als HSP krijg je namelijk veel meer informatie en prikkels te verwerken dan gemiddeld. Ook op een doorsnee dag. Bovendien verwerk je al die informatie diepgaand en zorgvuldig. Dat kost tijd en energie.
Daardoor heb je vaak meer behoefte aan herstel- en schakeltijd, zeker als er veel verandert. Logisch, er komt ook veel meer binnen. Denk bijvoorbeeld aan een nieuwe vakantiebestemming, een ander ritme of een onbekende omgeving.
Overigens betekent een rustmoment niet per definitie dat je stil hoeft te zitten op de bank ;). Het gaat er vooral om dat je iets doet waar je van uitrust, energie van krijgt of lol aan beleeft. Een moment waarop niets moet.
Afbouwen en afschakelen dus. Hoe kan dat er voor jou uitzien?
2. Neem de tijd om te wennen aan een nieuwe plek
Een nieuwe plek zorgt bij uitstek voor veel indrukken en dus prikkels. Dat kost extra energie en tijd als HSP omdat je veel meer prikkels en nuances waarneemt én verwerkt.
Neem de tijd alles even te laten bezinken en te wennen. Erken je gevoel dat het misschien niet meteen leuk is en dat je eerst je plek moet vinden. Het kan goed zijn dat je hoogsensitieve kind (HSK) ook eerst echt even moet wennen.
3. Neem de tijd om je vakantie - ook als je thuis blijft - rustig voor te bereiden
In het verlengde van afbouwen: met een uitgebreide voorbereiding heb je als HSP genoeg tijd om alles te wikken en te wegen en daarmee ook verwerkingstijd. Hoe je het ook wilt noemen: tijd dus.
Dit creëert ook ruimte om dingen af te ronden en op te ruimen. Dat geeft rust en zorgt voor overzicht. Sluit je werk en de dagelijkse beslommeringen zoveel mogelijk af.
Houd rekening met deze voorbereidingstijd in je agenda en plan meer tijd dan je denkt nodig te hebben. Denk daarbij niet alleen aan wat je eventuele gezinsleden nodig hebben. Denk vooral ook aan wat jij nodig hebt om het fijn te hebben op vakantie. Neem dat serieus.
Waarom? Door de diepgaande informatieverwerking denk je uitgebreid na. Je kunt als HSP goed zijn in 'wat als'-denken en vooruitkijken. Ik noem dit vaak zorgvuldig. Dus wil je bijvoorbeeld ook je koffer zorgvuldig inpakken en allerlei scenario's doordenken 😉. Als je jezelf die ruimte geeft, scheelt dat vaak een hoop stress. Daarbij ben je als HSP van nature gericht op de ander en kun je de neiging hebben om jezelf te vergeten.
4. Zorg iedere dag tijdens je vakantie voor een extra moment voor jezelf
Tijd voor jezelf is als HSP ook zonder vakantie belangrijk. Misschien denk je dat je tijdens een vakantie minder behoefte hebt aan ‘me-time’. Toch zorgt een vakantie vaak voor veel nieuwe indrukken, ontmoetingen en samenzijn met anderen.
Door je sociale gerichtheid als HSP kan dat ongemerkt veel van je vragen.
Neem daarom iedere dag een extra moment écht voor jezelf. Maak het klein. Dat is geen luxe, dat is essentieel.
5. Luister naar je lichaam
'Ga ik op vakantie, ben ik doodmoe!' Ja, dat is misschien dus ook niet zo gek.
Probeer te luisteren naar de signalen en behoeftes van je lichaam. Neem daarom ook regelmatig even een moment om stil te staan bij wat je eigenlijk voelt en merkt. Zie dit als de basis en schuif even je verwachtingen of dat wat je denkt en wilt, naar de achtergrond.
De rest komt echt wel vanzelf weer. Zorg goed voor jezelf en heb vertrouwen.
6. Wat wil ik op vakantie?
Wanneer je met een groep of je gezin op vakantie gaat, ben je misschien geneigd om je - onbewust - snel aan te passen of ervoor te zorgen dat anderen het goed hebben. Iets waar je als HSP vaak goed in bent.
Maar het is ook jouw vakantie. Breng daarom dagelijks even de aandacht terug naar jezelf:
Waar heb ik behoefte aan?
Wat wil ik op vakantie?
Wat vind ik fijn?
En past dat een beetje bij hoe de vakantie tot nu toe verloopt?
Om deze vragen te beantwoorden, helpt het om even tijd voor jezelf te nemen. Even geen sociale prikkels. Soms is een paar minuten al genoeg.
7. Een vakantie hoeft niet perfect te zijn
Zoals jij niet perfect hoeft te zijn, hoeft je vakantie dat ook niet te zijn.
Als HSP wil je graag alles goed doen, maar het hoeft niet. Je hoeft niet elke dag intens te genieten of alles uit de dag te halen en er in je leukste zomerkleding bij te lopen. Door allerlei verwachtingen op je vakantie te leggen, leg je indirect ook een grote druk op jezelf.
Probeer vooraf eens na te gaan wat je eigenlijk verwacht van je vakantie en van jezelf. Sta ook eens stil bij het feit dat een vakantie niet perfect hoeft te zijn. Integendeel.
Wat is perfectionisme eigenlijk?
Over perfectionisme bestaan veel misvattingen. Zo denken mensen soms dat je als perfectionist altijd op tijd bent of dat je alles perfect op orde hebt, bijvoorbeeld een volledig georganiseerde kast.
Maar perfectionisme betekent niet dat je alles perfect geregeld hebt of dat je denkt dat je zelf perfect bent. Sterker nog: een perfectionist realiseert zich vaak goed dat perfectie niet bestaat.
Perfectionisme gaat veel meer over de hoge lat die je voor jezelf legt en de interne druk om dingen goed te moeten doen. Daardoor kan er bij een perfectionist soms juist chaos of onrust ontstaan. Omdat je zoveel (eigenlijk alles en tegelijk) dingen goed wilt doen, veel nadenkt, rekening houdt met allerlei details en probeert overal aan te denken.
Daarover later meer.
8. Ga grotendeels offline
Spreek voor je vakantie al af hoe en of je bereikbaar wilt zijn, zodat anderen weten wat ze van je kunnen verwachten. Dat geeft rust en ruimte.
Want is het echt nodig om je inbox bij te houden tijdens je vakantie? Moet je appjes beantwoorden of steeds door sociale media scrollen? Je kunt vaak langer gemist worden dan je denkt en je mag rust nemen.
Geniet van het hier en nu. Je zult merken dat er mooie dingen kunnen ontstaan wanneer je ruimte neemt.
Misschien voelt deze tip als een open deur, en toch geloof ik sterk in de waarde van offline gaan. Juist in een tijd waarin er altijd een overload aan informatie is en we zó verbonden zijn met onze telefoon en internet. Zeker als HSP kan die constante stroom van informatie (prikkels dus) veel vragen.
Offline gaan geeft rust, ruimte en creativiteit.
HSS en HSP
Stap jij zo in nieuwe situaties en krijg je energie van ontdekken?
Misschien ben je naast hoogsensitief ook een sensatiezoeker. Dit noemen we ook wel HSS: High Sensation Seeker. Ongeveer 30% van de HSP's heeft ook kenmerken van een sensatiezoeker. Dit betekent niet dat je steeds uit vliegtuigen wilt springen ;). Het uit zich op verschillende manieren.
HSS en de behoefte aan nieuwe ervaringen, dynamiek en afwisseling
Deze groep herkent zich waarschijnlijk minder in het algemene beeld van de bedachtzame HSP. Zij snakken juist vaak juist naar dynamiek, afwisseling en nieuwe ervaringen. Hun HSP-brein heeft voldoende uitdaging en prikkels nodig om niet onderprikkeld te raken en om überhaupt te kunnen functioneren.
Dat kan soms botsen met de behoefte aan rust die je als HSP ook hebt door de vele prikkels en diepgaande informatieverwerking. Want ook leuke prikkels zijn prikkels en moeten verwerkt worden.
Het kan als HSP en HSS extra zoeken zijn naar de juiste balans: genoeg uitdaging en afwisseling zonder steeds overprikkeld of overbelast te raken, maar ook voldoende rust en verwerkingstijd zonder onderprikkeld of bore-out te raken.
Zowel overprikkeling als onderprikkeling kunnen veel stress geven.
Een ontspannen en fijne vakantie kan ook als HSP
Ook als HSP is een ontspannen en fijne vakantie heel goed mogelijk. Je kunt als HSP juist het vermogen hebben om intens te genieten. Dat is een voordeel die je kunt gebruiken.
Geef je vakantie vooral vorm op een manier die past bij jou. Een vakantie zoals jij daar behoefte aan hebt en energie uithaalt. Hoe je vakantie er ook uitziet: veel plezier!
In mijn HSP blogs probeer ik te variëren. Hier vind je een overzicht met alle artikelen en blogs.
“Hoogsensitiviteit is een wetenschappelijk erkende eigenschap.”
Wil je meer weten?
Ik vertel je graag meer over hoogsensitiviteit of help je leren omgaan met je hoogsensitiviteit. Alles op een manier die voor jou werkt zodat je meer uit het leven kunt halen.
